Science & Technology

આખરે કેમ હોય છે સમુદ્રનું પાણી ખારું? જાણો ક્યાંથી આવે છે આટલું મીઠું

આપણે બધા જાણીએ છીએ કે મહાસાગરો અને દરિયાના પાણી ખારા છે, પરંતુ આ પાણી ખારું હોવાનું કારણ બહુ ઓછા લોકો જાણતા હશે. દરિયાનું પાણી એટલું ખારું છે કે તેનો ઉપયોગ પીવા માટે થઈ શકતો નથી. પણ આખરે સમુદ્રમાંથી એટલું મીઠું ક્યાંથી આવ્યું કે પાણી ખારું થઈ ગયું? આજે આપણે આ પ્રશ્નનો વૈજ્ઞાનિક જવાબ જાણીશું.

આપણી પૃથ્વીનો 70 ટકા ભાગ પાણીમાં છે અને આમાંથી 97 ટકા પાણી મહાસાગરો અને સમુદ્રોમાં છે. અમેરિકાના નેશનલ ઓસિયાનિક અને એટમોસ્ફિયરિક એડમિનિસ્ટ્રેશન પ્રમાણે, જો તમામ સમુદ્રોમાંથી મીઠાને કાઢીને જમીન પર ફેલાવવામાં આવે તો તેનું સ્તર 500 મીટર ઊંચું હશે.

See the source image

Image : source

સમુદ્રમાં મીઠાના સ્ત્રોત

મહાસાગરોમાં મીઠાના બે સ્ત્રોત છે. દરિયામાં સૌથી વધુ મીઠું નદીઓમાંથી આવે છે. વરસાદનું પાણી થોડું એસિડિક હોય છે, જ્યારે આ પાણી જમીનના ખડકો પર પડે છે, ત્યારે તે તેની સપાટીને ઓગાળે છે અને તેમાંથી બનેલ આયનો નદી દ્વારા સમુદ્રમાં મળે છે. આ પ્રક્રિયા કરોડો વર્ષોથી ચાલી રહી છે.

See the source image

Image : source

બીજો સ્ત્રોત

આ સિવાય મહાસાગરોમાં મીઠાના અન્ય સ્ત્રોત પણ છે, જે મુદ્ર તળિયામાંથી મળતો ઉષ્ણજલીય પદાર્થ છે. આ વિશેષ સામગ્રીઓ દરિયામાં દરેક જગ્યાએથી આવતી નથી, પરંતુ તે જ છિદ્રો અને તિરાડોમાંથી આવે છે જે પૃથ્વીની આંતરિક સપાટીઓના સંપર્કમાં આવે છે. આ છિદ્રો અને તિરાડોમાંથી, સમુદ્રનું પાણી પૃથ્વીની આંતરિક સપાટીના સંપર્કમાં આવે છે અને ગરમ થાય છે. આને કારણે ઘણી રાસાયણિક પ્રતિક્રિયાઓ થાય છે.

See the source image

Image : source

દરિયામાં આયન

મહાસાગરો અને સમુદ્રોમાં સૌથી વધુ ક્લોરિન અને સોડિયમ આયનો હોય છે. આ બંને આયનો એક સાથે મહાસાગરોમાં ઓગળેલા આયનનો 85 ટકા ભાગ બનાવે છે. આ પછી, મેગ્નેશિયમ અને સલ્ફેટના 10 ટકાનો સમાવેશ થાય છે. આ સિવાય બાકી રહેલા આયનોની માત્રા ખૂબ ઓછી હોય છે.

મહાસાગરોના પાણીમાં ખારાશ એકસમાન નથી હોતી. તાપમાન, બાષ્પીભવન અને વરસાદને લીધે, વિવિધ સ્થાનોના પાણીમાં તફાવત જોવા મળે છે. વિષુવવૃત્ત અને ધ્રુવોની નજીકના વિસ્તારોમાં ખૂબ ઓછી માત્રામાં ખારાશ હોય છે. પરંતુ અન્યત્ર તે ખૂબ જ વધારે હોય છે.

6,210 Views
Tags
Show More

Related Articles

Back to top button
Close